Ιστορική επισκόπηση

Η τοπωνυμία Civita από την οποία προέρχεται και το Civitella παραπέμπει στην μακρά ιστορία της πόλης. Από αρχαιολογικές ανασκαφές του 19^ου αιώνα τεκμηριώνεται η πρώτη κατοίκηση του τόπου κατά τα πρώιμα χρόνια του Μεσαίωνα, αφού ανασκάφηκαν τάφοι Λογγοβάρδων στρατιωτών.
Το πρώτο γραπτό μνημείο όπου γίνεται αναφορά στην Τσιβιτέλλα (Tibitella) χρονολογείται στις αρχές του 11^ου αιώνα, ενώ εκείνα του δεύτερου μισού του ίδιου αιώνα μας πληροφορούν για δωρεές προς τον επίσκοπο του Άσκολι.
Με την κατάκτηση και καταστροφή του Τέραμο, το 1153, ολοκληρώθηκε η προσάρτηση της Αβρούζιας στο Νορμανδικό Βασίλειο της Σικελίας και η περιοχή μετατράπηκε σε μεθόρια ζώνη, αμετάβλητη για αιώνες. Πηγές από τον 12^ο αιώνα μαρτυρούν ήδη την ύπαρξη οχυρού και ότι εκείνη την εποχή η πόλη είχε πληθυσμό 72 οικογενείων.
Το 1255, μετά από πολεμικές συγκρούσεις, η Τσιβιτέλλα αναγκάστηκε να υποταχθεί στην πόλη Άσκολι και από σχετικές πηγές μαθαίνουμε ότι τo κάστρο υπέστη μοιραίες φθορές και ότι μόνο με παπική μεσολάβηση απέφυγε την ολοκληρωτική καταστροφή.
Τον 14^ο αιώνα, κατά τη βασιλεία του Ροβέρτου του Ανδεγαυικού, σημειώθηκαν στην πόλη πολλές σπουδαίες ανοικοδομήσεις και άρχισε η επέκτασή της, όπως φαίνεται και από την ανέγερση του νέου κάστρου Palazzo Comunale και των μοναστηριών S. Francesco και S. Chiara. Στη συνέχεια ο Αλφόνσος Α’ διέταξε να αντικατασταθεί το παλιό κάστρο με καινούρια οχύρωση, ενώ οι διάδοχοί του αναγνωρίζοντας την καίρια θέση που καταλάμβανε η πόλη της έδωσαν διάφορα προνόμια.
Τον 16^ο αιώνα το Βασίλειο της Νεάπολης παραχωρήθηκε στην Ισπανία και κυβερνήθηκε επί 200 χρόνια από αντιβασιλείς. Το 1557 η Τσιβιτέλλα κατόρθωσε να αντσταθεί στη γαλλική επίθεση, αλλά οι ζημίες που προκλήθηκαν από κανονιοβολισμούς έπρεπε να επισκευαστούν.
Ο Φίλιππος Β’, βασιλιάς της Ισπανίας, συνειδητοποιώντας το στρατηγικό ρόλο της πόλης ανέλαβε σημαντικά εκσυγχρονιστικά έργα στην οχύρωση των Αραγόνων (1574).
Κατά τα τέλη του 16ου αιώνα τον πληθυσμό της Τσιβιτέλλα αποτελούσαν 892 οικογένειες, 70 χρόνια αργότερα 733, και το 1736 μόνο 588.
Το 1798 και 1806 η πόλη αντιμετώπισε επιθέσεις των στρατευμάτων του Ναπολεόντα που πήγαν να καταστρέψουν οριστικά τις οχυρώσεις. Το τελευταίο κεφάλαιο όμως της ιστορίας της περιτειχισμένης πόλης γράφτηκε το 1861, όταν στρατεύματα του Πιεδεμόντιου πολιορκούσαν και βομβάρδιζαν την πόλη μήνες και τέλος την ανάγκασαν – ως τελευταίο οχυρό των Βουρβώνων – να παραδοθεί. Στα χρόνια που ακολούθησαν η δομή του οχυρού διαλύθηκε αφού με την ίδρυση του νέου ιταλικού κράτους, η πόλη έπαυσε να έχει πλέον στρατιωτική και μεθόρια λειτουργία.